Patologiczne kłamanie, czy to choroba?


Każdemu z nas czasem zdarza się skłamać, bądź, jak wolą niektórzy, nie powiedzieć całej prawdy. Zdaje się, że życie bez drobnych kłamstw byłoby trudne, choćby dlatego, że czasem nie mówimy prawdy, aby kogoś nie zranić. W języku angielskim funkcjonuje nawet wyrażenie „white lies”, czyli białe kłamstwa, które popełniamy „z grzeczności” , np. chwalenie ciasta przyjaciółki, które nie do końca nam smakuje lub jej nowej sukienki, którą uważamy za totalny obciach. Są jednak osoby, dla których kłamstwo jest sposobem na życie. Ich otoczenie często zmaga się z dylematem, czy traktować je jako wyrachowanych manipulantów, czy może jednak jako jednostki zaburzone, nie potrafiące w inny sposób funkcjonować.

Kiedy osoba kłamie notorycznie, przez co jej funkcjonowanie w życiu społecznym staje się zaburzone, mamy do czynienia z mitomanią. Problem osób cierpiących na mitomanię polega na tym, że one same nie są w stanie odróżnić kłamstwa od prawdy. Można to zaobserwować u kilkuletnich dzieci, dla których fantazjowanie jest naturalnym etapem rozwoju. W tym przypadku źródłem zmyślanych historii jest chęć przeżycia takich samych przygód jak bohaterowie ulubionych bajek. Jeśli natomiast fantazjują osoby dorosłe, z pewnością nie jest to zachowanie mieszczące się w granicach normy.

Mitomania sama w sobie nie jest chorobą, można ją określić jako pewną skłonność. Towarzyszy ona najczęściej zaburzeniom osobowości, takim jak osobowość dyssocjalna lub histrioniczna. W pierwszym przypadku kłamstwa służą przede wszystkim manipulacji, która jest stale obecna w życiu osób dyssocjalnych. Nie są one zdolne do empatii, nie odczuwają lęku ani poczucia winy. Nie obawiają się więc, że ich kłamstwo wyjdzie na jaw, komuś się narażą, kogoś zranią, a tym bardziej, że naruszą normy społeczne.. Osobowość dyssocjalna niestety nie rokuje dobrze w terapii. Osoby z tego rodzaju zaburzeniem rzadko zgłaszają się po pomoc i zazwyczaj robią to dopiero na rozkaz sądu bądź w wyniku innych nacisków. Ich mitomania prowadzi w końcu do konfliktu z prawem.

Inną przyczyną patologicznego kłamania jest niezgoda na panującą rzeczywistość, w szczególności na jej część dotyczącą osoby fantazjującej. Jej kłamstwa koncentrują się wtedy głównie na niej. Dotyczy to przede wszystkim osób cierpiących na osobowość histrioniczną. Pragną one być nieustannie w centrum uwagi, będą więc kłamać, aby wzbudzić zainteresowania. Ich kłamstwa polegają najczęściej na ubarwianiu rzeczywistości, aby uczynić ją bardziej dramatyczną i interesującą.

Należy pamiętać, że patologiczne kłamanie może być także skutkiem doświadczonych urazów mózgu, wtedy ma charakter czysto organiczny i nie jest związane z zaburzeniem psychicznym.

Ogólnie rzecz biorąc, patologiczne kłamanie z pewnością należy w jakiś sposób leczyć. Jeśli mamy wątpliwości, czy czyjeś fantazjowanie można już nazwać patologią, powinniśmy ocenić, czy dana osoba jest zdolna do odróżnienia kłamstwa od prawdy. Jeśli nałogowy kłamca odczuje w sobie potrzebę zmiany, niewątpliwie będzie potrzebował do tego pomocy psychiatry i psychoterapeuty. Zdarza się to jednak niezwykle rzadko. Najlepszym wyjściem dla jego otoczenia jest uznanie, że jest on chory. Osoby te również powinny skorzystać z psychoterapii, aby chronić siebie przed manipulacją i wykorzystaniem. Na spotkaniach z psychoterapeutą będą mogły także zobaczyć, co skłoniło je do wejścia w związek bądź relację z mitomanem i jaki wpływ wywarła ona na ich życie.

Autorem artykułu jest Izabela Kielczyk
Dyrektor Pracowni Psychoterapii w Warszawie, psycholog biznesu.

Autor: Izabela Kielczyk
Dyrektor Pracowni Psychoterapii w Warszawie, psycholog biznesu.

Napisane przez

Platforma WhitePress pośredniczy pomiędzy reklamodawcami, a wydawcami portali internetowych. Umożliwia szybkie i wygodne publikowanie artykułów płatnych oraz eksperckich. W naszym serwisie znajdziecie Państwo wygodną wyszukiwarkę portali podzielonych tematycznie. O każdym portalu publikujemy pełne wskaźniki SEO (moz), PR, oglądalność, Alexa, cenę publikacji i nasze oceny: merytoryczną i techniczną. Zamawianie publikacji jest szybkie i wygodne. Jesteśmy pierwszą w Polsce platformą umożliwiającą dodawanie przez reklamodawców artykułów eksperckich, które są następnie pobierane i publikowane przez dobre portale internetowe. www.whitepress.pl