Nadużywanie anabolików może zwiększać predyspozycje do cukrzycy typu 2.


Sterydy anaboliczne, stosowane przez sportowców jako doping i w celu przyrostu mięśni, sprzyjają otłuszczeniu narządów wewnętrznych oraz pogarszają wrażliwość tkanek na insulinę, co zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2. – wynika z duńskich badań.

Zaprezentowano je kongresie Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą (EASD), który w dniach 12-16 września odbywał się w Monachium.

Sterydy anaboliczne, do których należą np. pochodne testosteronu, są zażywane przez sportowców – amatorów oraz zawodowców – w celu zwiększenia masy mięśniowej i poprawy wyników w zawodach. Powodują one wyraźny wzrost poziomu męskich hormonów płciowych (androgenów) we krwi.

Badania nad niepożądanym wpływem tych środków na organizm koncentrowały się dotychczas na zaburzeniach hormonalnych, jakie one wywołują, a dokładnie na zaburzeniu równowagi na osi podwzgórze-przysadka-jądra, która reguluje produkcję męskich hormonów płciowych i przez to wpływa na funkcjonowanie organizmu mężczyzny.

Znacznie mniej uwagi poświęcano negatywnemu wpływowi anabolików na metabolizm.

Naukowcy pod kierunkiem dr. Jona Rasmussena z Kopenhaskiego Szpitala Uniwersyteckiego w Herlev sprawdzali wpływ nadużywania anabolików przez mężczyzn na rozmieszczenie u nich tkanki tłuszczowej oraz wrażliwość ich tkanek na insulinę. Obniżenie wrażliwości na insulinę (określane jako insulinooporność) wiążę się ze wzrostem ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2. Tkanki nie są bowiem wówczas w stanie prawidłowo wykorzystywać glukozy, przez co jej poziom we krwi znacznie wzrasta.

Duńczycy przebadali 100 mężczyzn w wieku do 50. roku życia. Część z nich (37 mężczyzn) aktualnie nadużywała anabolików, część (33) robiła to w przeszłości, a część (30) nigdy nie stosowała tych środków. Wszyscy wzięli udział w treningu siłowym. Rano, po co najmniej ośmiu godzinach niejedzenia, wykonano u nich doustny test tolerancji glukozy, który polega na podaniu na czczo 75 gramów glukozy rozpuszczonych w szklance wody. Próbki krwi do oznaczenia poziomu glukozy oraz stężenia insuliny pobierano pięć razy – przed wypiciem glukozy, a następnie 30, 60, 90 i 120 minut po jej wypiciu.

Następnie wyliczono tzw. wskaźnik Matsudy, który służy do oceny wrażliwości tkanek na insulinę. Sprawdzono też ilość tkanki tłuszczowej w ciele badanych mężczyzn metodą DEXA (wykorzystuje tzw. absorpcjometrię promieniowania X o dwóch energiach). Ponadto, oceniono rozmieszczenie tłuszczu w okolicy brzusznej, z uwzględnieniem ilości podskórnej tkanki tłuszczowej na brzuchu oraz tkanki tłuszczowej trzewnej, rozmieszczonej w jamie brzusznej wokół narządów. Otłuszczenie narządów w jamie brzusznej jest istotnym wskaźnikiem ryzyka zaburzeń metabolicznych (określanych jako zespół metaboliczny) oraz chorób układu sercowo-naczyniowego.

Okazało się, że panowie aktualnie i w przeszłości nadużywający sterydów anabolicznych mieli wyraźnie mniejszą wrażliwość tkanek na insulinę w porównaniu z mężczyznami z grupy kontrolnej.

Jednocześnie mężczyźni aktualnie stosujący anaboliki mieli największą masę mięśniową i najmniejszą ogólną ilość tkanki tłuszczowej w porównaniu z panami, którzy stosowali anaboliki w przeszłości i lub nie stosowali ich wcale. Ich masa mięśniowa była o 3-4 kg większa od pozostałych badanych, a tkanka tłuszczowa stanowiła jedynie ok. 14 proc. ciała, natomiast u mężczyzn stosujących sterydy anaboliczne w przeszłości ponad 17 proc., a u tych, którzy nigdy nie stosowali tych środków – ponad 19 proc.

Co niepokojące, okazało się też, że objętość tkanki tłuszczowej trzewnej była większa u mężczyzn stosujących anaboliki obecnie lub w przeszłości, w porównaniu z grupą kontrolną – odpowiednio 388 cm3, 347 cm3 oraz 290 cm3.

Zdaniem autorów pracy wyniki te wskazują, że stosowanie anabolików prowadzi do obniżenia wrażliwości tkanek na insulinę, co utrzymuje się nawet kilka lat po odstawieniu tych środków. Może to być efekt zwiększonej objętości trzewnej tkanki tłuszczowej, która jest najbardziej aktywnym pod względem metabolicznym rodzajem tkanki tłuszczowej w organizmie.

Dalsza analiza wykazała, że panowie kiedykolwiek stosujący anaboliki mieli obniżony poziom peptydów natriuretycznych. Są to związki wydzielane przez komórki serca, które wpływają między innymi na rozkład tkanki tłuszczowej, działają ochronnie na serce i układ krążenia, obniżają ciśnienie tętnicze krwi.

Joanna Morga(PAP)

Napisane przez

PAP to największa agencja informacyjna w Polsce. Zbiera, opracowuje i przekazuje obiektywne i wszechstronne informacje z kraju i zagranicy. Przez całą dobę, 7 dni w tygodniu 250 dziennikarzy i 50 fotoreporterów przygotowuje serwisy informacyjne, z których korzystają media, instytucje, urzędy państwowe i przedsiębiorcy. www.pap.pl