Matryca duszy


Czy bogactwo naszych myśli można ująć jako wynik działania programu komputerowego? W Matryca duszy stawiam tezę, że jest to uprawnione. W tym celu buduję listę 10 nakazów głównych, mających za zadanie utrzymanie bytu organizmu przynajmniej do czasu uzyskania możliwości rozmnażania się, które ścieżkami wyborów algorytmicznych, potrafią stworzyć nie tylko niepowtarzalność, lecz i bogactwo myśli każdego człowieka.

matryca-duszy_okladka-150

Chcąc posłużyć się przykładami wpływu konkretnych genów na zachowania, musiałem sięgać po wiedzę najnowszą, bowiem rozwój w dziedzinie genetyki następuje tak szybko, że prace sprzed 10 lat, są już przestarzałymi (łącznie z badaniami naukowców, którzy otrzymali za nie Nagrodę Nobla). Z tej przyczyny, chociaż szkielet pracy wyznacza kilka pozycji książkowych (jak niezastąpiona książka Edwarda O. Wilsona Socjobiologia czy krótka, lecz bogata, rozprawa Wolfganga Wicklera Biologia dziesięciu przykazań), to praca oparta jest głównie na artykułach publikowanych w prasie i Internecie (w przeważającej części czasopism: „Wiedza i Życie”, „Świat Nauki”, „Świat Wiedzy” – blisko 250 artykułów, głównie z lat 2012-2014).

Część pierwsza: Czym są przykazania
W części Czym są przykazania przedstawiam, w jaki sposób, nawet przy niemal identycznym genomie, różne warianty i odmienna ekspresja genów, metyzacja nici DNA oraz czynniki epigenetyczne, budują z nas tak różne osobowości.

Na początku rozwijam pojęcie, wprowadzone w Kluczu do DNA, „genetycznych induktorów”, które uruchamiają odpowiednie procedury genetyczne (rozdział Genetyczne induktory). Następnie przypominam, że również informacje odbierane przez nas w sposób ograniczony i często nieświadomy (jak zapachy), nadal wpływają na nasze wybory (rozdział Rozwój form przekazywania informacji). W rozdziale Wady i zalety posiadania (sprawnego) mózgu wskazuję, że mózg, który – mogłoby się wydawać – uwolnił nas od chemicznego sterowania pracą organizmów, jest wciąż nadzorowany przez genetyczne induktory.

W ostatnim rozdziale tej części Przykazania genów, analizuję zasadność wyodrębnienia podobnych zachowań jako przykazań. Definicję „przykazania” rozumiem jako zespół potrzeb wywołanych aktywnością genów, prowadzących do powtarzalnych działań fizycznych i zachowań psychicznych (pomimo zasiedlenia odmiennego habitatu, metabolizmu i sposobów rozmnażania).

Część druga: X przykazań genów
Główną część książki stanowi lista 10 przykazań. Mimo że dotyczą one wszystkich organizmów, to dla przejrzystszego spojrzenia zostały ułożone według rozwoju organizmu ludzkiego.
Omówienie każdego przykazania ujęte jest w stałe ramy podrozdziałów. Wprowadzeniem, przybliżającym czytelnikowi, o jakich zachowaniach będę mówił w przykazaniu, jest podrozdział Prywatne doświadczenia. Liczne przykłady, potwierdzające wpływ określonych genów na specyficzne zachowania, ujęte są w podrozdziale Obserwacje w przyrodzie. Dopiero po przedstawieniu tak udokumentowanych przesłanek, w podrozdziale Przykazanie, przechodzę do uzasadnienia wyodrębnienia podobnych zachowań jako kolejne przykazanie genów. Nawiązaniu do innych ujęć nakazów i potrzeb organizmów poświęcony jest podrozdział Powiązania, w którym wskazuję na ich zgodność lub sprzeczność z celem wyznaczonym przez przykazanie, w odniesieniu do przykazań Kościoła katolickiego, siedmiu grzechów głównych, piramidy potrzeb Maslowa oraz potrzeb Malinowskiego. Zamknięciem omówienia każdego przykazania jest podrozdział Refleksje, w którym poszukuję dalszych konsekwencji psychologicznych i filozoficznych realizacji nakazów przykazania, jak na przykład: sztuka, altruizm, żałoba, wiara.

Część trzecia: Genetyczna matryca duszy
W części trzeciej wyjaśniam, czym w tym gąszczu genetycznych wyborów jest dusza.
W rozdziale Podsumowanie powiązań wykazuję, że – poza nielicznymi wyjątkami – przykazania genów są zgodne z innymi próbami ustawienia nakazów czy potrzeb. Przedstawiam również własne „drzewo przykazań genów”.

Rozdział Liczba przykazań jest żartobliwą próbą zastanowienia się, jak wiele potrzebnych jest przykazań, aby ustawić naszą psychikę. Z jednej strony wielowymiarowość zachowań sugerowałaby, że przykazań powinno być dużo więcej niż dziesięć; z drugiej – tak rozbudowane drzewo algorytmów zmniejszyłoby efektywność działania organizmów. Wyjaśniam, że liczba dziesięciu jest pewnego rodzaju ukłonem w stronę tradycji, bowiem można ją ograniczyć do zaledwie czterech nakazów.
W ostatnim rozdziale Genetyczna matryca duszy wyjaśniam pojęcie „interpretatora duszy”, który poprzez odmienne ustawienie hierarchii przykazań, buduje tak różne osobowości. Tym „interpretatorem” jest odziedziczony zestaw genów (wraz z ich ekspresją i innymi czynnikami), nałożony na osobiste doświadczenia, odciskające w świadomości organizmów indywidualny dekalog ważności przykazań – stanowiący pień naszej „matrycy duszy”.

Matryca duszy pierwotnie była częścią książki Klucz do DNA. Gdy jednak materiał zaczął się poszerzać, postanowiłem podzielić go na dwie publikacje. I tak, Klucz do DNA skupia się na uzasadnieniu spojrzenia na kod genetyczny jako na program komputerowy; natomiast Matryca duszy omawia konsekwencje spojrzenia na naszą psychikę, jako na drzewo algorytmów tego programu.

matryca-duszy_baner_750-200

Fragment do pobrania:
W formacie PDF

Inne formaty:
Kliknij tutaj!

Książka w sieci:
Witryna: http://matryca-duszy.tadmeszko.com/
Facebook: https://www.facebook.com/matrycaduszy
Twitter: https://twitter.com/TadMeszko
E-mail: [email protected]

Napisane przez

Operator filmowy, grafik komputerowy, pisarz. Studiował na kierunku operatorskim (Realizacja obrazu telewizyjno-filmowego) na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.